Program AGROSTRATEG realizowany przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju stanowi jedno z największych źródeł finansowania projektów badawczo-rozwojowych w sektorze rolno-spożywczym w Polsce.
Maksymalna kwota dofinansowania wynosi 25 mln zł, przy poziomie wsparcia sięgającym nawet 80% kosztów kwalifikowanych. Nabór wniosków zaplanowano na okres od 14 maja do 28 sierpnia 2026 r.
Pomimo wysokiej alokacji środków, program ten nie jest rozwiązaniem uniwersalnym i wymaga spełnienia istotnych warunków formalnych oraz merytorycznych.
Charakter programu – finansowanie projektów badawczo-rozwojowych
AGROSTRATEG nie jest programem inwestycyjnym w rozumieniu dotacji realizowanych przez ARiMR czy w ramach PROW.
Wsparcie nie obejmuje standardowych zakupów środków trwałych ani rozwoju istniejącej działalności produkcyjnej.
Dofinansowanie może zostać przyznane wyłącznie na projekty o charakterze badawczo-rozwojowym, których celem jest opracowanie nowych technologii, produktów lub procesów możliwych do wdrożenia w praktyce gospodarczej.
W konsekwencji, projekty polegające wyłącznie na zakupie maszyn lub rozbudowie infrastruktury nie spełniają kryteriów kwalifikowalności.
Zakres tematyczny projektów kwalifikujących się do wsparcia
Program obejmuje przedsięwzięcia wpisujące się w rozwój innowacyjnych rozwiązań w sektorze rolno-spożywczym, w szczególności w obszarach takich jak:
- technologie nawożenia i poprawy jakości gleby,
- przetwarzanie produktów ubocznych i odpadów w produkty rolnicze,
- rolnictwo precyzyjne i cyfryzacja procesów produkcyjnych,
- rozwiązania ograniczające wpływ rolnictwa na środowisko,
- technologie adaptacji do zmian klimatu.
W praktyce oznacza to projekty obejmujące opracowanie i testowanie nowych rozwiązań technologicznych, a nie wdrażanie już dostępnych na rynku produktów.
Struktura projektu – od koncepcji do wdrożenia
Projekt realizowany w ramach AGROSTRATEG powinien obejmować pełny cykl badawczo-rozwojowy, w tym:
- opracowanie założeń technologicznych,
- realizację badań laboratoryjnych,
- przeprowadzenie doświadczeń w warunkach rzeczywistych (np. w gospodarstwach rolnych),
- analizę wyników i walidację technologii,
- przygotowanie do wdrożenia i komercjalizacji.
Kluczowe znaczenie ma wykazanie, że projekt prowadzi do powstania nowej wartości technologicznej, a nie jedynie optymalizacji istniejących procesów.
Konsorcjum jako preferowana forma realizacji projektu
Z praktyki wynika, że projekty realizowane w formule konsorcjum znacząco zwiększają szanse na uzyskanie dofinansowania.
Typowa struktura obejmuje:
- przedsiębiorstwo – odpowiedzialne za wdrożenie technologii,
- gospodarstwo rolne – umożliwiające testowanie rozwiązań w warunkach rzeczywistych,
- jednostkę naukową – prowadzącą badania i analizy.
Brak partnera naukowego lub ograniczenie projektu wyłącznie do działalności przedsiębiorstwa istotnie obniża jego ocenę merytoryczną.
Parametry finansowe programu
Najważniejsze założenia finansowe AGROSTRATEG obejmują:
- minimalną wartość dofinansowania na poziomie 1 mln zł,
- maksymalną wartość dofinansowania do 25 mln zł,
- poziom wsparcia do około 80% kosztów kwalifikowanych.
W praktyce oznacza to konieczność zabezpieczenia wkładu własnego oraz zdolności do realizacji projektu o znacznej skali finansowej.
Najczęstsze przyczyny odrzucenia wniosków
Analiza dotychczasowych naborów wskazuje na powtarzające się błędy wnioskodawców:
- traktowanie programu jako źródła finansowania inwestycji, a nie projektu B+R,
- brak realnych prac badawczych lub ich marginalny charakter,
- niewłaściwe zdefiniowanie celu projektu (opis działalności zamiast innowacji),
- brak odpowiednich partnerów, w szczególności jednostki naukowej,
- niedostateczne uzasadnienie potencjału wdrożeniowego.
Program ocenia przede wszystkim jakość i innowacyjność projektu, a nie skalę działalności przedsiębiorstwa.
Kwalifikowalność usług doradczych i kosztów pośrednich
Koszty doradcze mogą zostać uznane za kwalifikowane wyłącznie w przypadku, gdy pozostają bezpośrednio związane z realizacją projektu badawczo-rozwojowego.
Dotyczy to w szczególności:
- procesów certyfikacyjnych,
- analiz środowiskowych (np. ślad węglowy),
- przygotowania technologii do wdrożenia.
Koszty o charakterze ogólnym, niezwiązane z projektem, nie podlegają finansowaniu.
Okres realizacji projektu
Projekty mogą być realizowane w okresie do 4 lat, co pozwala na przeprowadzenie pełnego cyklu badawczo-rozwojowego oraz przygotowanie rozwiązania do wdrożenia rynkowego.
Ocena zasadności udziału w programie
AGROSTRATEG stanowi atrakcyjne źródło finansowania dla podmiotów, które:
- rozwijają nowe technologie w sektorze rolno-spożywczym,
- planują wdrożenie innowacyjnych rozwiązań,
- dysponują zapleczem organizacyjnym i finansowym do realizacji projektów B+R.
Program nie jest natomiast odpowiedni dla podmiotów zainteresowanych wyłącznie finansowaniem inwestycji odtworzeniowych lub rozwojem standardowej działalności.
Podsumowanie
AGROSTRATEG to program o wysokim potencjale finansowym, jednak wymagający zaawansowanego przygotowania projektu oraz realnego komponentu badawczo-rozwojowego.
Dla właściwie przygotowanych wnioskodawców może stanowić istotne narzędzie budowania przewagi technologicznej. W pozostałych przypadkach aplikowanie może okazać się nieefektywne.
Konsultacja projektu
W przypadku rozważania udziału w programie AGROSTRATEG rekomendowane jest przeprowadzenie wstępnej analizy projektu pod kątem spełnienia kryteriów programu oraz oceny jego potencjału technologicznego i wdrożeniowego.
Pozwala to ograniczyć ryzyko przygotowania wniosku, który nie spełni wymagań formalnych lub merytorycznych.
